Week 40. Herftsvoorbereidingen.
De herfst heeft deze week de zomer verdrongen. Eergisteren toonde de thermometer 's ochtends 12° en deze morgen was het juist 8°. Overdag wisselen zon en wolken elkaar braafjes af maar gelukkig regent het vooral tijdens de nachten. Vannacht vergezelde de wind de hevige regenval en kletterde de regen tegen de ramen. Uit voorzorg sloten we aan de zuidkant de luiken. Hier stroomt de vele regen opgejaagd door rukwinden uit het westen, langs de ramen naar beneden. Op de drempels wordt het water dan, weerom door de wind, vaak naar binnen geloodst. En zoals een ezel zich geen tweemaal stoot aan dezelfde steen, nemen we het zekere voor het onzekere en sluiten de luiken die het opgezweepte hemelwater buitenshuis houden.
Zaterdag bleef het overdag droog. Het ogenblik was aangebroken om de schouw te vegen. Elk jaar opnieuw kuis is de schoorsteenpijp einde september begin oktober. Anne geeft de aanzet door in deze periode voor de eerste maal te vermelden dat ze kou heeft. Gewoonlijk formuleert ze deze woorden wanneer we 's avonds voor televisie zitten. En om haar discours kracht bij te zetten, grijpt ze heel ostentatief haar deken en wikkelt ze die om haar schouders. Zonder woorden kijk ik haar eerst diep in de ogen om vervolgens naar de houtkachel te turen. Eigenlijk had ik niet veel zin om met de schoorsteenveegborstel op het dak te kruipen maar nood breekt wet en jawel ik heb me van mijn taak gekweten. Het gevaarlijkste moment is de deksteen zachtjes optillen en op het dak naast de schoorsteen plaatsen. Het neerzetten van de deksteen moet heel traag en correct gebeuren of er durven wel eens een paar pannen breken. Ik geloof dat deze overkapping om en bij de dertig kilo weegt en daarom is het geen eenvoudige klus. Zeker als je weet dat ik op de nok sta met twee voeten op elke hellende zijde van het dak. Gelukkig heb ik vroeger geturnd en kan ik gemakkelijk mijn evenwicht houden.
Wanneer de deksteen veilig is weggeplaatst, kan het vegen beginnen. Ik heb daarvoor een echte schoorsteenborstel gekocht die bestaat uit zes, op elkaar te vijzen, lengtes van twee meter. Deze stokken zijn gemaakt uit harde, zwarte buigzame plastiek en hebben een doorsnede van twee centimeter. Op de eerste lengte vijs je naar keuze een zachte borstel of een zeer harde borstel. Beide borstels zijn cirkelvormig en hebben een doorsnede van iets meer dan twintig centimeter. Beiden lijken een beetje op een Morgenster of Goedendag waarvan de bol in het midden kleiner is en de pinnen langer en fijner. De eerste borstel heeft zachte plooibare plastieken pinnen terwijl de harde veegborstel aluminium pinnen heeft. Ik gebruik voor onze houtkachelbuis enkel de soepele of zachte borstel.
Wanneer ik de borstel op en neer beweeg door de buis in de schoorsteenmantel maakt dit in huis een verschrikkelijk lawaai. Zelfs ons Babette die bijna potdoof is, schrikt op. Het is ongelooflijk hoe efficiënt het vegen is. Slechts een drietal keren op en neer gaan door de hele lengte van de schoorsteen en de pot waarin alle asse en roet moet terechtkomen is overladen vol. Trouwens ik moet alle zes lengtes van twee meter gebruiken om onze schouw te reinigen. Je kan je voorstellen welk een prachtig uitzicht ik heb vanop de nok van ons dak, ongeveer elf meter hoog. De weinige passanten op de fiets of met de wagen vertragen en kijken, sommigen geamuseerd en andere met schrik in de ogen, naar het gratis aangeboden tafereel. Daarna moet ik de deksteen weer op zijn plaats tillen. De pootjes moeten op de juiste plaats in elkaar geschoven worden. Het is een beetje zoals tasten in het duister. Door het gewicht krijg ik niet de mogelijkheid om mijn hoofd te bukken en om te zien waar de pootjes juist in elkaar klikken. Het is elk jaar opnieuw een beetje tast en zoekwerk. Maar elk jaar opnieuw breng ik het er goed vanaf. Tenslotte kuisen Anne en ik de buis uit die de rook rechtstreeks van de kachel naar de schoorsteen leidt. Dit horizontaal verbindingsstuk wordt gestofzuigd. Aanvankelijk hadden we ons een ware kachelbuisstofzuiger gekocht maar dit toestel is zo groot en lomp en daarenboven nog eens onhandig door de korte arm waarmee je de asse moet opzuigen, dat we het onnuttige object maar eenmaal hebben gebruikt. We reinigen de kachel en buis met de klassieke stofzuiger en gooien de zak nadien snel weg. Dit jaar hebben we beiden onze tijd genomen en op trage maar doeltreffende manier gewerkt waardoor de opkuis van de woonkamer geen extra arbeid met zich meebracht. Met de ouderdom komt ook het verstand zei ons vake vaak tegen mij.
Kortom Anne en ik zijn voorbereid op de koudere herfstavonden en zullen weldra kunnen genieten van de aangename warmte van het houtkachelvuur. En geen enkele klimaatspijbelaar zal ons dit genot ooit afnemen. Ik houd van die gezellige warmte en zeker van het spelende licht van een brandende houtkachel. Het doet mij denken aan de koude winteravonden waarbij we lekker aanschuiven rond het vuur met een hapje en een drankje terwijl het buiten zo stil is dat we ons alleen wanen op deze wereld. Maar zover zijn we nog niet. We hebben eerst nog heel wat klussen af te werken in de tuin zodat ook hij zonder problemen de winter kan door geraken. Het geeft mij altijd een goed gevoel om goed voorbereid te zijn en de zaken niet op zijn beloop te laten. Ik herinner mij dan altijd de fabel van de La Fontaine namelijk de krekel en de mier. Ik ben veel liever de mier dan de krekel want zoals de fabel het ons beeldend vertelt, zie ik elke herfst echt een paar krekels die te laat maar naarstig op zoek zijn naar voedsel en onderdak. Ze zitten daar maar in het laatste groen en maken absoluut geen tsjirpgeluid meer. Het dansen en tsjirpen is hen nu, tijdens de herfst, wel vergaan.